Investeren in Oekraïne: risico's, kansen en juridische structuur voor Nederlandse ondernemers

Investeren in oekraine is voor Nederlandse MKB-ondernemers geen abstract thema meer. Steeds meer familiebedrijven en middelgrote ondernemingen overwegen een minderheidsbelang in een lokale partner, een joint venture rond productie, of een eigen dochter van beperkte omvang — investeringen in de orde van € 50.000 tot € 500.000, niet de miljardendeals van corporates of private equity. Deze gids behandelt de drie onderwerpen die bij zo'n stap altijd terugkomen: welke risico's zijn reëel en welke zijn beheersbaar, waar liggen de kansen voor het MKB, en welke juridische structuur past bij een investering van deze schaal.

Deze tekst is bedoeld als eerste oriëntatie. Voor je concreet een stap zet, adviseren we altijd een gesprek met een lokale advocaat en fiscalist — de situatie in Oekraïne verandert snel en generieke informatie is nooit een vervanging voor advies op maat.

Risico's en kansen — door Onno den Hoed

De risico's die je serieus moet nemen

Oorlogsrisico. Fysieke schade aan gebouwen, voorraden en infrastructuur is een reële mogelijkheid, ook buiten de frontlijn. Nederlandse ondernemers dekken dit doorgaans af via de exportkredietverzekering van Atradius Dutch State Business (DSB) en de DTIF-regeling van RVO. Voor MKB-schaal investeringen zijn deze regelingen vaak toegankelijker dan gedacht — verifieer de actuele voorwaarden bij RVO en Atradius.

Valutarisico. De hryvnia (UAH) is aan schommelingen onderhevig, en Oekraïne kent sinds 2022 kapitaalcontroles die uitgaande betalingen en dividenduitkering beperken. Die regels zijn versoepeld maar niet opgeheven. Reken in scenario's, niet in aannames.

Partnerrisico. De belangrijkste risicofactor bij investeringen van deze omvang is niet macro-economisch, maar de partner zelf. Een grondige due diligence op de UBO-structuur, sancties, integriteit en operationele geschiedenis is onmisbaar. Platforms zoals Prozorro (publieke aanbestedingen) en het YouControl-register maken deze checks toegankelijker.

Exit-scenario. Bedenk vooraf hoe je eruit stapt als het misgaat: verkoop van je aandeel, terugkoopclausule bij de partner, of ontbinding met verdeling van activa. Leg dit vast in de aandeelhoudersovereenkomst voordat je investeert, niet erna.

Waar liggen de kansen voor het MKB

De Oekraïense markt biedt Nederlandse MKB-ondernemers concrete kansen in sectoren waar Nederland traditioneel sterk is: agri en foodprocessing, precisie-mechanica, logistiek, energie (decentrale opwek) en bouw- of infrastructuurcomponenten voor wederopbouw.

Een goed voorbeeld is de casus Bos V8, waar een Nederlands familiebedrijf de stap maakte naar lokale samenwerking met een Oekraïense partner. De schaal, de gefaseerde aanpak en de rol van een lokale partner met eigen inbreng zijn kenmerkend voor MKB-investeringen die werken.

Belangrijk: Oekraïne is geen markt voor snelle financiële returns. Wel voor strategische posities die zich over vijf tot tien jaar terugbetalen, zeker met het oog op EU-toetreding en de wederopbouwmarkt.

Juridische structuur — door Nazar Shestopalov

Voor een investering waarbij je een eigen entiteit of belang in Oekraïne wilt hebben, is de TOV (Товариство з обмеженою відповідальністю) veruit de meest gebruikte rechtsvorm. Het is de Oekraïense equivalent van de Nederlandse BV.

Kenmerken van de TOV

• Beperkte aansprakelijkheid tot het ingelegde kapitaal.
• Geen wettelijk minimumkapitaal — je bepaalt zelf de hoogte, meestal een symbolisch bedrag plus wat operationeel nodig is.
• Eén of meer aandeelhouders, natuurlijk of rechtspersoon, Nederlands of Oekraïens.
• Bestuur door één of meer directors (Direktor), meestal lokaal ingehuurd.
• Registratie duurt in de praktijk twee tot vier weken bij het Oekraïense ondernemingsregister; de directe kosten zijn beperkt.

Structuurkeuzes bij een MKB-investering

Voor MKB-investeringen komen drie varianten regelmatig voor:

1. Minderheidsbelang in bestaande Oekraïense TOV. Je koopt aandelen in een operationele partner. Snel, maar vraagt scherpe governance-afspraken in de aandeelhoudersovereenkomst (blokkeringsrechten, benoemingsrechten, exit).
2. Nieuwe joint-venture-TOV. Nederlandse BV en Oekraïense partner richten samen een nieuwe TOV op, elk met een afgesproken belang en inbreng (kapitaal, machines, kennis, klantrelaties).
3. 100%-dochter-TOV. Je Nederlandse BV is enig aandeelhouder. Meer controle, maar ook alle operationele en compliance-verantwoordelijkheid ligt bij jou.

Wat een TOV níet is

Een TOV is geen geschikte vorm om enkel goederen te importeren of exporteren zonder lokale operatie. Daarvoor bestaat een lichter alternatief — de FOP (Fizychna Osoba-Pidpryyemets), de Oekraïense private entrepreneur met een forfaitair single-tax-regime. Die is ongeschikt als investeringsvehikel (persoonlijk, geen aandelen, omzetplafond), maar juist zeer bruikbaar voor handel. Zie daarvoor onze gids Importeren en exporteren met Oekraïne voor het MKB.

Fiscaliteit in hoofdlijnen

Oekraïne kent een winstbelasting van 18% (stand per 2026, verifieer altijd bij een fiscalist). Het belastingverdrag tussen Nederland en Oekraïne verlaagt de bronbelasting op dividend, rente en royalty's. Kapitaalcontroles maken directe repatriëring van winsten complexer dan binnen de EU — reken hier vanaf dag één mee in je businesscase.

Wat een goede aanpak kenmerkt

MKB-investeringen die in Oekraïne overleven, hebben vier kenmerken: een lokale partner met eigen skin in the game, verzekering via RVO en/of Atradius, een aandeelhoudersovereenkomst met heldere exit, en een businesscase die niet leunt op winstrepatriëring in de eerste drie jaar.

Wil je sparren over de haalbaarheid van jouw investering? Neem contact op voor een oriënterend gesprek — we kijken samen naar structuur, partner en risico's voordat je de eerste stap zet. Werk je juist aan het importeren of exporteren van goederen in plaats van investeren? Onze gids Importeren en exporteren met Oekraïne voor het MKB behandelt de goederenstroom en de fiscale keuze tussen NL BV, FOP en TOV in detail — daar valt voor veel MKB-ondernemers de grootste winst te halen.